Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu, Ayçiçeği Köy Bazlı Verim Sigortası uygulaması kapsamında yapılan verim tespitlerinde ciddi farklılıklar yaşandığını belirterek üreticilerin mağduriyetini kamuoyuyla paylaştı. Kurul adına açıklama yapan Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, TARSİM tarafından belirlenen köy bazlı verim rakamlarının, sahadaki gerçek verimlerle uyuşmadığını ifade etti.
Arabacı, yaptığı açıklamada, “Sahada alınan verim değerleri ile TARSİM tarafından belirlenen rakamlar arasında ciddi farklar bulunmakta; bu durum üreticimizi doğrudan mağdur etmektedir. Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerimizin yerinde yaptığı saha çalışmaları ile bizlerin yaptığı tespitler, Edirne bölgesindeki gerçek verim durumunu net biçimde ortaya koymaktadır. Ancak TARSİM’in bu verilerden kopuk değerlendirmeleri çiftçimizin emeğini ve alın terini yok saymaktadır” dedi.
“30 ila 50 kilogram farklar üreticiyi mağdur ediyor”
Arabacı, bazı köylerde üreticilerin ortalama 70–80 kilogram verim aldığını, buna karşın TARSİM’in aynı köylerde 130–140 kilogram ortalama verim tespit ettiğini belirterek,“Aradaki fark 5–10 kilogram olsa tolere edilebilir belki ama 40–50 kilogram fark olduğunda bu doğrudan üreticinin sigorta tazminat hakkını elinden alıyor. Çiftçi zaten kuraklık nedeniyle iki yıldır zor durumda. Şimdi bir de sigorta farkı nedeniyle mağduriyet yaşıyor,” dedi.
Edirne genelinde pek çok köyde benzer tabloyla karşılaşıldığını belirten Arabacı, TARSİM eksperlerinin saha tespit süreçlerinde eksiklikler yaşandığını ve sistemin güvenilirliğinin bu durumdan olumsuz etkilendiğini vurguladı.
Arabacı,“Gerçek dışı verim tespitlerinin temelinde bu eksper uygulamalarının yattığına dair ciddi şüphelerimiz var. Bu durum, üreticinin sigorta sistemine olan güvenini daha ilk yıldan sarsma riski taşımaktadır,” şeklinde konuştu.
“Bu sistem üreticiyi korumak için var, uzaklaştırmak için değil”
Ayçiçeği Köy Bazlı Verim Sigortası’nın bu yıl ilk kez uygulandığını hatırlatan Arabacı, sistemin amacına uygun şekilde geliştirilmesi gerektiğini söyledi:
“Bu sistem doğru bir uygulamadır, üreticiyi koruma hedefi taşımaktadır. Ancak köy bazlı tespitler, farklı arazi koşulları ve iklim etkileri nedeniyle sağlıklı sonuç vermemektedir. Aynı köyde 40 kilogram verim alan da var, 120 kilogram alan da. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda mutlaka parsel bazlı sigorta sistemi uygulanmalıdır.”
Arabacı ayrıca, tarımın sürdürülebilirliği açısından üreticinin sisteme olan güveninin korunmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
“TARSİM üreticiyi doğal risklere karşı koruyan, tarımsal sürdürülebilirliğin en önemli teminatlarından biridir. Ancak bu sistemin daha ilk yılında ‘verim değil, mağduriyet üretmesi’ kabul edilemez. Güveni kaybetmek kolay, kazanmak zordur,” dedi.
“Tarım Bakanlığı acilen müdahale etmelidir”
Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu olarak taleplerinin net olduğunu belirten Arabacı, Tarım ve Orman Bakanlığı’na ivedilikle devreye girme çağrısı yaptı:“Sahadaki gerçek verilerle uyumlu, adil ve şeffaf bir değerlendirme süreci acilen tesis edilmelidir. Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinin verileri dikkate alınmalı, eksper uygulamaları yeniden gözden geçirilmelidir. Çiftçimizin alın teri masa başı rakamlarla değil, tarladaki gerçeklerle ölçülmelidir.”
Henüz TARSİM tarafından üreticilere herhangi bir ödeme yapılmadığını da ifade eden Arabacı, yapılan itirazların hem TARSİM Bölge Müdürlüğü’ne hem de Bakanlığa iletildiğini söyledi.
“İki yıldır kuraklık nedeniyle zarar eden üreticimiz, yaptığı masrafı bile karşılayamıyor. Bu nedenle hem yanlış tespitlerin düzeltilmesini hem de ödemelerin bir an önce yapılmasını bekliyoruz. Ayrıca sigorta yaptırmayan üreticiler için de ek kuraklık desteği talep ediyoruz,” dedi.
Ayçiçeği üretiminde Türkiye’nin önde gelen bölgelerinden biri olan Edirne’de bu yıl ilk kez uygulanan Köy Bazlı Verim Sigortası, üreticiyi kuraklık riskine karşı korumayı hedeflediği ifade edilirken,
Ancak uygulamanın ilk yılında, TARSİM’in köy bazlı ortalama hesaplamaları ile sahadaki gerçek verimlerin uyuşmaması üreticiler arasında tepkiye neden oldu.
Ziraat Odaları, uygulamanın parsel bazlı hale getirilmesi, eksper tespit süreçlerinin yeniden düzenlenmesi ve tarım müdürlüklerinin verilerinin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Edirne’deki üreticiler, özellikle son iki yıldır iklim değişikliğine bağlı olarak ayçiçeğinde verim kayıpları ve yüksek üretim maliyetleri nedeniyle zor günler geçirdiği vurguladı.
Mert Hamarat
