Üreticilerin en büyük tepkisi ise Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılına girilmesine rağmen hala çeltik taban fiyatını açıklamamış olması. Fiyat açıklanmamasıyla birlikte piyasanın başıboş bırakıldığı, buna ek olarak yoğun ve kontrolsüz pirinç ithalatının fiyatları adeta çökerttiği belirtiliyor.
Sezon başında harmanda 30 TL’den alıcı bulan çeltik, bugün 20 TL’ye bile satılamıyor. Mazot, gübre, ilaç, elektrik ve işçilik maliyetleri her geçen gün artarken, üreticiler hızla borç batağına sürükleniyor.
Kuraklıkla mücadele eden çiftçiler, şimdi de belirsizlik ve ilgisizlikle baş başa bırakıldıklarını dile getiriyor.
Yaşanan kriz yalnızca üreticiyi değil, çeltik fabrikalarını, sanayiciyi ve istihdamı da olumsuz etkiliyor. Birçok fabrikada üretim durmuş durumda.
Üreticiler, sahada yaşananların açık bir ihmal olduğunu vurguluyor. TMO’nun fiyat açıklamamasıyla birlikte ürünün değersizleştiğini belirten üreticiler, “Harmanda 30 liraya satılan ürün bugün 20 liraya düşüyorsa bunun adı piyasa değil, ihmaldir” diyerek tepkilerini dile getiriyor.
REKOR VERİM VAR, SAHİP YOK
Bu yıl Edirne’de özellikle Provisia (İtalyan cinsi) çeltik ekiminde artış yaşandı. Dekar başına 900 ila bin 300 kilogram arasında rekor verimler alındı. Üreticiler sezon başında umutlandı, “TMO ofis açacak” beklentisiyle ürününü bekletti. Ancak bu beklenti karşılık bulmadı.
Bir anda yoğun ithal pirincin piyasaya girmesiyle fiyatlar sert şekilde düştü. Yerli üretici ürününü satamaz hale gelirken, ithal pirinç market raflarını doldurdu.
TMO’nun 2025 yılını tek bir taban fiyat açıklamadan kapatması, üreticilerin tepkisini artırdı. Market raflarında ağırlıklı olarak ithal pirinçlerin yer alması, yerli üreticinin korunmadığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi.
SANAYİCİ DE ZORDA, FABRİKALAR STOPTA
Aşırı ithalat ve fiyat belirsizliği, çeltik sanayisini de çıkmaza soktu. İlçelerde birçok fabrikanın üretimi durdurduğu, motorların kapandığı belirtiliyor. Bu durum hem istihdamı hem de bölge ekonomisini olumsuz etkiliyor.
Üreticiler, "TMO derhal piyasaya girmeli ve en az 50 bin ton çeltik alımı yapmalı. Aksi halde hem üretici hem sanayici birlikte batma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak" diye konuştu
Edirne’de çeltik üreticileri ayakta kalma mücadelesi verirken, belirsizliğin sürmesi halinde yalnızca çiftçinin değil, Türkiye tarımının ve gıda güvenliğinin de ağır bir darbe alacağı ifade ediliyor. Üreticiler, yetkilileri acilen sorumluluk almaya çağırıyor.
Bülent Sarıçiçek
