Açıklamada, Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde kurulan Cumhuriyet’in, büyük yoksulluk ve imkânsızlıklar içinde eğitim seferberliği başlattığı hatırlatılarak, o dönemde okuryazarlık oranının son derece düşük olduğu belirtildi. Halkın büyük çoğunluğunun köylerde yaşadığına dikkat çekilen metinde, eğitimdeki eksikliklerin giderilmesi için Köy Enstitüleri modelinin geliştirildiği ifade edildi.
“DÜNYADA BENZERİ OLMAYAN BİR MODEL”
17 Nisan 1940’ta kurulan Köy Enstitüleri’nin, dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ve İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç öncülüğünde hayata geçirildiği belirtilen açıklamada, bu okulların “okul yapan okullar” olarak tasarlandığı kaydedildi.
Enstitülerde öğrencilerin hem akademik hem de pratik eğitim aldığı, tarımdan sanata, inşaattan sağlığa kadar birçok alanda yetiştirildiği vurgulandı. Öğrencilerin aynı zamanda edebiyat ve sanatla iç içe yetiştirildiği ifade edildi.
KAPATILMA SÜRECİ ELEŞTİRİLDİ
Açıklamada, Köy Enstitüleri’nin zaman içinde çeşitli politik ve ideolojik eleştirilerle zayıflatıldığı ve 1954 yılında kapatıldığı hatırlatıldı. Bu süreçte eğitim modelinin bilinçli olarak hedef alındığı öne sürüldü.
“YENİDEN GÜNDEMDE OLMALI”
ADD Edirne Şubesi, günümüz eğitim sistemine de değinerek, bilimsel temelden uzaklaşıldığı eleştirisinde bulundu. Açıklamada, Köy Enstitüleri modelinin günümüz koşullarına uyarlanarak yeniden hayata geçirilmesi gerektiği savunuldu.
Metnin sonunda, başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, eğitimciler ve enstitü mezunları saygı ve minnetle anıldı.
Gözde Kabasakal
