Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, ayçiçeği ithalatında gümrük vergisinin yüzde 20’den yüzde 12’ye indirilmesinin üreticiyi olumsuz etkilediğini belirterek, kararın hasat dönemi sonrasına bırakılması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin ayçiçeğinde kendi kendine yeterli olmadığını ifade eden Arabacı, ülkenin yıllara göre ihtiyacının yaklaşık yüzde 40 ila 60’ını karşılayabildiğini, ortalama yüzde 50 oranında dışa bağımlı olduğunu kaydetti.
Gümrük vergisinin yüzde 20’den yüzde 12’ye indirileceğinin daha önce açıklandığını hatırlatan Arabacı, söz konusu düzenlemenin ilk açıklanmasında üreticiler olarak tepki göstermediklerini belirtti.
Arabacı, o dönemde kararın hasat sonrasında uygulanmasının planlandığını, bunun da ülkenin ihtiyacını karşılamak ve tüketicinin yüksek fiyatla ürün almasının önüne geçmek amacı taşıdığını ifade etti.
Ancak uygulamanın iki ay öne çekilerek tam hasat döneminde yürürlüğe girmesinin piyasayı etkilediğini belirten Arabacı,“Üreticimizin piyasaya ürününü sattığı dönemde bu kararın açıklanması piyasayı çok ciddi anlamda etkiledi. 150 kilogram üzerinden yaptığımız maliyet hesabında ayçiçeğinin kilogram maliyeti yaklaşık 43 lira. Bu yıl verimler de geçen iki yıla göre daha iyi. Üreticimiz tam para kazanabileceğini düşünürken gümrük vergisinin yüzde 12’ye çekilmesi ciddi anlamda etkiledi”şeklinde konuştu .
”FİYAT GERİLEDİ"
Kararın ardından ayçiçeği fiyatlarında yaşanan düşüşe dikkati çeken Arabacı, borsada ürünün daha önce 47 ila 48 lira seviyelerinde işlem gördüğünü belirterek, açıklamanın ardından fiyatların 38 lira bandına gerilediğini söyledi.
Üreticinin son iki yılda kuraklık nedeniyle ciddi verim kayıpları yaşadığını aktaran Arabacı, bazı bölgelerde dekara ortalama 70-80 kilogram ürün alınabildiğini, bu yıl ise yağışların olumlu seyretmesiyle verimin 150-180 kilogram seviyelerine yükseldiğini ifade etti.
Arabacı, üreticinin iki yılın ardından bu sezon gelir elde etmeyi beklediğini ancak fiyat düşüşünün bu beklentiyi olumsuz etkilediğini dile getirdi.
"AYÇİÇEĞİ EKİM ALANI DARALDI"
Fiyat politikalarının üreticinin ekim tercihlerini de etkilediğini belirten Arabacı, Edirne’de ayçiçeği ekim alanlarının gerilediğini söyledi.
Geçmiş yıllarda 230-240 bin dekar seviyelerine ulaşan ayçiçeği ekim alanının bu yıl yaklaşık 180 bin dekara düştüğünü belirten Arabacı, fiyatların bu şekilde devam etmesi halinde gelecek yıl ekim alanlarının daha da azalabileceği uyarısında bulundu.
Üreticilerin kanola, arpa ve buğday gibi alternatif ürünlere yöneldiğini ifade eden Arabacı, “Kendi kendimize yetemediğimiz ayçiçeğinde ekilişlerin artması gerekirken, üreticiyi fiyat politikalarıyla ayçiçeği ekiminden uzaklaştırıyoruz” dedi.
”TARIM BÜBÜYOR AMA ÜRETİCİ BUNU HİSSETMİYOR"
Türkiye İstatistik Kurumunun tarım sektörüne ilişkin büyüme verilerini de değerlendiren Arabacı, açıklanan büyümenin üretici açısından sahada aynı şekilde hissedilmediğini savundu.
Son iki yılın kuraklık nedeniyle düşük verimle geçtiğini, bu yıl kış yağışlarının iyi olmasıyla buğday, ayçiçeği ve kanolada verimin arttığını belirten Arabacı, bunun geçmiş yılların ortalamalarının çok üzerinde bir üretim anlamına gelmediğini söyledi.
Ekili alanların giderek azaldığını vurgulayan Arabacı, “Sadece kurak geçen iki yılı kıyaslarsak büyüdük diyebiliriz. Ancak geçmiş yılların tamamına baktığımızda çok fazla büyüdüğümüzü düşünmüyorum. Çünkü ekilen alanlarımız günden güne azalıyor” ifadelerini kullandı.
Bu yıl ayçiçeğinde rekor verim beklenmesine rağmen genel tablonun bu seviyede olmadığını belirten Arabacı, birçok üreticinin 150-170 kilogram, bazı üreticilerin ise 200 kilogramın altında verim aldığını kaydetti.
Arabacı, rekor bir üretimden söz edilebilmesi için ortalama verimin en az 300 kilogram seviyesine ulaşması gerektiğini belirtti.
”HASAT BİTSİN, SONRA İTHALAT PLANLANSIN"
Üreticinin sürdürülebilirliği için fiyat ve destek politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Arabacı, gümrük vergilerindeki değişikliklerin hasat döneminde yapılmaması çağrısında bulundu.
Arabacı, “Hasadımız biter, ülkenin ihtiyacına göre dışarıdan bağlantılarımızı yaparız. Gerekirse gümrük vergilerimizi indiririz. Ama hasat döneminde bunları yapıp kendi üreticimizi yüksek enflasyon karşısında ezdirirsek üreticimizin sürdürülebilirliği gerçekten zora giriyor” diye konuştu.
Son iki yılda yaşanan kuraklığın ardından üreticilerin bu yıl yeniden toparlanmayı beklediğini belirten Arabacı, Tarım ve Orman Bakanlığından ayçiçeğine yönelik ciddi destek ve planlama yapılması gerektiğini ifade ederken
aynı zamanda üreticinin ürünü mevcut fiyatlarla satması halinde ayakta kalmasının, ailesini geçindirmesinin ve gelecek yıllarda üretime devam etmesinin zorlaşacağını sözlerine ekledi.
Mert Hamarat
