Ticaret Borsası’nda bir gün önce 42-43 liradan işlem gören ürünün aynı yağ oranında 38 liraya kadar gerilediğini belirten üretici Kazım Deveci, “Çiftçinin malı alınmadan ithalatın önü açılmasın” diye konuştu.
Yağlık ayçiçeği üreticileri, ithalat düzenlemesinin ardından ürün fiyatlarında yaşanan düşüşe tepki gösterdi.
Resmi Gazete’nin 27 Ağustos 2026 tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yağlık ayçiçeği tohumu ithalatındaki gümrük vergisi oranları yeniden düzenlendi. Buna göre normalde yüzde 20 olan gümrük vergisi, 1 Ocak-15 Haziran ile 1 Ekim-31 Aralık dönemlerinde yüzde 12 olarak uygulanacak. Hasat dönemini kapsayan 16 Haziran-30 Eylül tarihleri arasında ise verginin yüzde 20 olarak uygulanması öngörülüyor.
Düzenlemenin amacı fiyatları düşürmek, piyasayı düzenlemek ve tüketiciyi korumak olarak açıklanırken, üreticiler ithalatın ucuzlamasının yerli ayçiçeği fiyatlarını baskılayacağını savundu.
Edirne Ticaret Borsası'na ayçiçeği götüren üreticilerden Kazım Deveci, aynı yağ oranındaki ürünün bir gün önce 42-43 lira seviyesinde işlem görürken, düzenlemenin ardından 38 liraya kadar gerilediğini söyledi.
Üretimin yüksek maliyetlerle yapıldığını belirten Deveci, “Babadan kalma mesleğimizi devam ettirelim diyoruz ama bu şartlarda gerçekten çiftçiliğin yürümesi için mücadele ediyoruz. Mazot, gübre çok pahalı. Cenabı Allah veriyor ama maalesef para kazandırmıyor.” dedi.
Deveci, 3,5 ton ayçiçeği için yaşanan fiyat farkının kendisine yaklaşık 15 bin lira kaybettirdiğini ifade ederek, “Dün 42 liraya gidiyordu, sevindik. Bugün aynı yağ oranında 38 liraya düştü. 3,5 tonda yaklaşık 15 bin lira zararımız oluyor” diye konuştu.
Çiftçinin öncelikle korunması gerektiğini vurgulayan Deveci, ithalatın tamamen karşısında olmadığını ancak yerli üreticinin ürününü satmasının ardından ithalat yapılmasını istedi.
Deveci, “İthalat açılsın ama önce çiftçinin malı toplansın. Çiftçi ürününü satsın, ondan sonra dışarıdan alınsın. Bizim alın terimizi korusunlar” ifadelerini kullandı.
Ayçiçeği üretim maliyetlerinin her geçen gün arttığını dile getiren Deveci, yetkililere ve üretici temsilcilerine de çağrıda bulundu.
Deveci, “Çiftçinin hakkını savunacak insanlar artık sesini çıkarsın. Ziraat Odası aidat almasını biliyorsa çiftçiyi savunmasını da bilmeli. Bu iş koltukta oturmakla olmaz.” dedi.
Ayçiçeğinde Türkiye'nin kendine yeterlilik oranının yaklaşık yüzde 71 seviyesinde bulunduğu, üretimin iç talebi tamamen karşılamadığı için ithalatın da yapıldığı belirtilirken, üreticiler ithalatın hangi dönemlerde ucuzlayacağının önceden bilinmesinin iç piyasadaki fiyatları baskılayabileceğini ifade ediyor.
Deveci, açıklanması beklenen fiyatın da üreticilerin beklentilerini olumsuz etkilediğini belirterek, “Bir gecede 42 liradan 38 liraya düşüş olmaz. Çiftçinin malını aldıktan sonra fiyat düşürülsün. Artık yetkililer sesimizi duysun ve alın terimizin karşılığını almamızı sağlasın.” diye konuştu. Bu konuda çiftçi, Ziraat Odası'ndan gerekli açıklamayı yapmaları ve üreticiyi kollamaları gerektiğini ifade etti.
Mert Hamarat
