Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu, geçtiğimiz günlerde İpsala Ziraat Odası’nda yaptığı toplantının ardından tarım sektörünün içinde bulunduğu sorunlara ilişkin kapsamlı bir basın açıklaması yayımladı. Açıklamada özellikle ürün fiyatları, artan üretim maliyetleri, desteklemeler ve ithalat politikalarına dikkat çekildi.
Kurul, 2026 yılının yeterli yağışlarla birlikte üretici açısından umut verici başladığını ancak hasat döneminde beklenen fiyatların oluşmadığını belirtti. Edirne genelindeki ortalama verimin buğdayda 500, kanolada 250, ayçiçeğinde 170, çeltikte ise ilk hasat verilerine göre 800 kilogram civarında olduğu ifade edildi.
“BUĞDAYDA ÇİFTÇİ ZARAR ETTİ”
Ziraat Odaları, buğdayda üretim maliyetinin kilogram başına 18-20 TL seviyesinde olduğunu belirterek, TMO’nun açıkladığı 14 bin 750-16 bin 500 TL arasındaki fiyatlara rağmen ürünün serbest piyasada 10-14 TL seviyelerinde satıldığını kaydetti.
Çiftçilerin ürünlerinin yüzde 70-80’ini sattıktan sonra buğday ihracatının serbest bırakılmasıyla serbest piyasa fiyatlarının 18-20 TL bandına yükseldiğine dikkat çekilen açıklamada, “Aradaki bu fiyat farkını kim kazanmıştır? Bu işin çiftçiye yararı var mıdır?” soruları yöneltildi.
KANOLADA 15 GÜNDE YÜZDE 25 ARTIŞ
Kanolada da benzer bir tablo yaşandığını belirten kurul, kilogram maliyetinin 27 TL civarında olduğunu, hasat döneminde ürünün 22-27 TL seviyelerinde satıldığını ifade etti.
Çiftçinin elindeki ürünün yaklaşık yüzde 90’ını sattıktan sonra kanola fiyatının 33 TL’ye yükseldiğine dikkat çekilerek, “15 günlük süre içerisinde ne değişmiştir ki yüzde 25 seviyelerinde artış olmuştur?” denildi.
AYÇİÇEĞİNDE FİYAT TEPKİSİ
Açıklamanın en dikkat çekici bölümlerinden biri ise ayçiçeği fiyatları oldu. Ziraat Odaları, son iki yılda Edirne’de ayçiçeği veriminin bazı bölgelerde 0-100 kilogram arasında kaldığını ve ekiliş alanlarının yüzde 30’a varan oranda azaldığını belirtti.
2026 yılında yağışların etkisiyle verimin yükseldiği ve üreticinin iki yıllık kaybını telafi etme umuduna girdiği belirtilirken, tarife kontenjanı, vergi indirimi ve ithalat kararlarının ardından fiyatların yeniden 2025 seviyelerine gerilediği savunuldu.
Açıklamada, Trakya Birlik’in açıkladığı avans fiyatın da üreticide hayal kırıklığı oluşturduğu belirtilerek, “15-20 gündeki bu fiyat oynamalarından kim kârlı çıkmıştır? Çiftçimizin alın terine ne olmuştur?” ifadelerine yer verildi.
Kurul, Trakya Birlik’in önümüzdeki günlerde iyi bir fiyat açıklamaması ve tarife kontenjanına dönülmemesi halinde 2027 yılında ayçiçeği ekilişinde yüzde 30’a varan yeni bir düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu.
ÇELTİKTE “TMO ALIM YAPSIN” ÇAĞRISI
Edirne ekonomisinin önemli ürünlerinden çeltikte de ilk hasat verilerinin normal bir sezonu işaret ettiği belirtildi. Ancak serbest piyasa fiyatlarının geçen yılın hasat dönemindeki fiyatların altında kaldığı ifade edildi.
Kilogram maliyetinin 47 TL olduğu belirtilen çeltikte TMO’dan en az yüzde 35 oranında fiyat artışı bekleyen Ziraat Odaları, ürün fiyatının bir an önce açıklanmasını ve TMO’nun alıma başlamasını istedi.
Açıklamada, mazot, gübre ve artan işçilik maliyetlerine de dikkat çekilerek, çeltik fiyatlarının yalnızca üreticiyi değil, Edirne ekonomisinin tamamını ilgilendirdiği vurgulandı.
“DESTEKLEME KAĞIT ÜZERİNDE KALIYOR”
Ziraat Odaları ayrıca güncellenen tarımsal desteklemelerin üreticinin gerçek maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını savundu.
2025 yılında buğday için dönüm başına 806 TL olan temel ve planlı üretim desteğinin 15,5 litre mazot alımına denk geldiği, 2026 yılında 954 TL’ye yükselen desteğin ise yaklaşık 9,5 litre mazot alabildiği belirtildi.
Desteklerin 2027 yılının şubat ve mart aylarında ödeneceğine dikkat çeken kurul, artan maliyetler karşısında desteklerin reel değerinin daha da düşebileceği uyarısında bulundu.
“ÇİFTÇİ ÜRETİMDEN ÇEKİLEBİLİR”
Edirne Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu, temel ve planlı desteklerin en geç ekim ayı sonuna kadar ödenmesini ve düşük fiyatlar nedeniyle oluşan kayıpların telafisi için yeniden kilogram başına prim uygulamasına geçilmesini önerdi.
Açıklamada, gerekli adımların atılmaması halinde çiftçilerin üretimden çekilebileceği, köylerin boşalabileceği ve sürdürülebilir tarımın tehlikeye girebileceği savunuldu.
Ziraat Odaları, açıklamasını “Biz üretmezsek ülke aç kalır!” sözleriyle tamamladı.
Açıklamaya İpsala Ziraat Odası Başkanı ve İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Hüseyin Darcan, Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı ile kurul üyeleri Hasan Şen, Taner Öztürk, Bülent Uzel, Cemal Durmaz, Hüseyin Türkkan ve Mehmet Oskan imza attı.
Gözde Kabasakal
