Eğitim-İş tarafından hazırlanan “Öğrencinin Yemeği Kamunun Sorumluluğu” başlıklı raporda, çocukların okullarda sağlıklı beslenmeye erişiminin bir sosyal yardım değil, devletin yerine getirmesi gereken kamusal bir sorumluluk olduğu vurgulandı.
Raporda, artan hayat pahalılığı ve derinleşen çocuk yoksulluğunun eğitim ortamlarına da yansıdığına dikkat çekilerek, öğrencilerin okul saatleri boyunca beslenme ihtiyaçlarının ailelerin ekonomik imkanlarına ve kantin fiyatlarına terk edildiği ifade edildi.
HER BEŞ ÖĞRENCİDEN BİRİ AÇLIK NEDENİYLE ÖĞÜN ATIYOR
Türkiye'deki çocukların beslenme koşullarına ilişkin verilere de yer verilen raporda, 15 yaşındaki her beş öğrenciden birinin ekonomik nedenlerle haftada en az bir öğün atladığı belirtildi. Bu oranla Türkiye'nin OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer aldığı kaydedildi.
Avrupa İstatistik Ofisi'nin 2025 verilerine göre 18 yaş altındaki çocukların yüzde 37,6'sının yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunduğu belirtilirken, TÜİK'in 2022 verilerine göre her gün et, tavuk veya balık tüketebilen çocukların oranının yalnızca yüzde 12,7 olduğu ifade edildi.
“BÜTÇENİN YÜZDE 1,36’SI YETERLİ”
Ücretsiz okul yemeği uygulamasının ekonomik açıdan karşılanabilir olduğunu savunan Eğitim-İş, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,36'sıyla 15,2 milyon öğrenciye bir yıl boyunca her okul günü bir öğün ücretsiz yemek verilebileceğine dikkat çekti.
Dünyada en az 460 milyon çocuğun okul yemeği programlarından yararlandığı, bu programların finansmanının yüzde 99'unun ulusal bütçelerden karşılandığı belirtilen raporda, Avrupa Birliği'nin 27 üyesinden 26'sında evrensel veya hedefli okul yemeği programı bulunduğu kaydedildi.
Türkiye'nin ise ulusal ölçekte bir okul yemeği programına sahip olmayan nadir ülkeler arasında yer aldığına dikkat çekildi.
8 MADDELİK TALEP LİSTESİ
Eğitim-İş, okul yemeği uygulamasının hayata geçirilmesi için sekiz maddelik talep listesini de kamuoyuyla paylaştı.
Sendika, bütün devlet okullarında istisnasız her öğrenciye her okul günü bir öğün ücretsiz ve sıcak yemek verilmesini, bu hakkın yasayla güvence altına alınmasını ve Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde kalıcı bir ödenek oluşturulmasını istedi.
Talepler arasında ücretsiz ve güvenli içme suyunun sağlanması, menülerin beslenme uzmanlarınca hazırlanması, çölyak, diyabet ve besin alerjisi bulunan çocuklara uygun alternatifler sunulması da yer aldı.
Ayrıca yemekhanelerin öğrencilerin rahatça yemek yiyebileceği şekilde düzenlenmesi, programda görev alacak personelin kadrolu ve güvenceli istihdam edilmesi ve gıda tedarikinde yerel üreticilerin desteklenmesi çağrısında bulunuldu.
“ÇOCUKLARIN AÇ KALMASI KARŞILAYAMAYACAĞIMIZ BİR MALİYETTİR”
Eğitim-İş Edirne Şube Başkanı Nedim Zobar, okul yemeğinin bir lütuf veya hayırseverlik projesi olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bunun eğitim hakkının ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.
Kamu kaynaklarının önceliğinin çocuklar olması gerektiğini ifade eden Zobar, bütçe yetersizliği gerekçesinin kabul edilemeyeceğini, asıl meselenin kaynakların hangi alanlara ve hangi önceliklere göre kullanıldığı olduğunu kaydetti.
Zobar, “Yoksulluğu okul kapısında bitirmek mümkün olmayabilir; ancak açlığın sınıfa girmesini önlemek bugün atılacak kamusal adımlara bağlıdır. Bir öğün yemek, bu ülkenin karşılayamayacağı bir yük değildir. Çocukların aç kalması ise karşılayamayacağımız bir maliyettir”diye konuştu.
Bülent Sarıçiçek
