Almanya, Hollanda, Avusturya ve Belçika başta olmak üzere Avrupa ülkelerinde yaşayan Türk vatandaşları, Kapıkule başta olmak üzere Edirne’deki sınır kapılarından Türkiye’ye giriş yapıyor. Ancak Edirne, gurbetçilerin Türkiye’ye açılan kapısı olmasına rağmen, kentte yapılan harcamaların geçmiş yıllara göre azaldığı ifade ediliyor.
Türkiye’de döviz tevdiat hesaplarının toplam mevduat içindeki payının yüksek olduğu iller dikkat çekiyor. Verilere göre döviz mevduatının toplam mevduat içerisindeki payında Aksaray yüzde 57,31 ile ilk sırada yer alırken, Yozgat yüzde 54,48, Siirt yüzde 54,34, Karaman yüzde 53,92 ve Gümüşhane yüzde 53,41 ile sıralanıyor.
Elazığ, Bingöl, Karabük, Kütahya ve Nevşehir de döviz mevduatının yüksek olduğu iller arasında bulunuyor.
Bu tablo, gurbetçilerin kazançlarını ve birikimlerini ağırlıklı olarak memleketlerinde değerlendirdiğine yönelik tartışmaları yeniden gündeme getirirken, Edirne açısından ise farklı bir tablo ortaya çıkıyor.
EDİRNE’DEN GİRİYOR, HIZLA YOLUNA DEVAM EDİYOR
Her yıl milyonlarca gurbetçinin Türkiye’ye giriş yaptığı Edirne, Avrupa’dan gelen vatandaşların ilk durağı konumunda. Ancak sınır kapılarındaki yoğunluğun kent merkezindeki ticarete aynı oranda yansımadığı görülüyor.
Gurbetçiler çoğunlukla sınır kapılarından geçtikten sonra alışveriş ve konaklama ihtiyaçlarını sınırlı tutarak doğrudan memleketlerinin yolunu tutuyor. Özellikle akaryakıt, temel ihtiyaçlar ve kısa süreli alışveriş dışında kent merkezinde geçirilen zamanın azalması, esnafın beklentilerini de düşürüyor.
Geçmiş yıllarda gurbetçilerin Edirne’de daha uzun süre kaldığı, restoran, kafe, market, akaryakıt istasyonu ve diğer işletmelerde daha fazla harcama yaptığı belirtilirken, bugün ise birçok gurbetçinin kentte kısa bir mola verdikten sonra yoluna devam ettiği ifade ediliyor.
ESNAF “ESKİ HAREKETLİLİK YOK” DİYOR
Gurbetçi sezonunun başlamasıyla birlikte sınır kapılarında kilometrelerce araç kuyruğu oluşurken, şehir merkezindeki esnaf ise aynı hareketliliği satışlarda görememekten şikâyetçi.
Edirne’nin Avrupa’ya açılan kapı olması, kente büyük bir ziyaretçi potansiyeli kazandırıyor. Ancak bu potansiyelin şehir ekonomisine yeterince yansımaması, “Gurbetçi Edirne’den geçiyor ama Edirne’de harcamıyor” tartışmasını beraberinde getiriyor.
Özellikle son yıllarda artan fiyatlar, gurbetçilerin alışveriş alışkanlıklarındaki değişim ve Türkiye’deki diğer şehirlerdeki alternatiflerin çoğalması, Edirne’deki esnafın gurbetçi sezonundan beklediği ekonomik hareketliliğin azalmasında etkili faktörler arasında gösteriliyor.
EDİRNE İÇİN BÜYÜK POTANSİYEL
Oysa Edirne, gurbetçilerin Türkiye’ye giriş yaptığı ilk şehir olması nedeniyle önemli bir avantaja sahip. Kentin tarihi ve kültürel zenginlikleri, Selimiye Camii, çarşıları, yöresel ürünleri ve gastronomisi gurbetçiler için önemli bir çekim merkezi oluşturabilecek potansiyele sahip.
Ancak bu potansiyelin ekonomik değere dönüşebilmesi için gurbetçinin sınır kapısından çıktıktan sonra Edirne’de daha fazla vakit geçirmesini sağlayacak çalışmaların artırılması gerektiği belirtiliyor.
Gurbetçilerin memleketlerine götürdüğü döviz, Türkiye ekonomisi açısından önemli bir kaynak oluştururken, Edirne’nin de bu hareketlilikten daha fazla pay alması bekleniyor.
Sınır kapılarında gurbetçi yoğunluğu yaşanıyor, araç kuyrukları kilometreleri buluyor. Ancak Edirne esnafı aynı yoğunluğu kasasında göremiyor. Gurbetçi Türkiye’ye Edirne’den giriyor, fakat çoğu zaman kentte fazla oyalanmadan memleketine doğru yol alıyor.
Bülent Sarıçiçek
