Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Genel Başkan Yardımcısı, Sosyal İşler Başkanı Av. Sinan Tekin tarafından paylaşılan 50. Sosyal Gündem Analiz Raporu'nda, Türkiye'de eğitim giderlerinin aile bütçeleri üzerindeki etkileri ele alındı.
26 Ekim-2 Kasım 2026 dönemini kapsayan “Okumak Neden Bu Kadar Pahalı?” başlıklı raporda, devlet okullarında eğitim ücretsiz olmasına rağmen kırtasiye, okul kıyafeti, ulaşım, beslenme ve yardımcı kaynak giderlerinin aileleri ekonomik açıdan zorladığı vurgulandı.
BİR ÖĞRENCİNİN MASRAFI 77 BİN LİRAYI AŞIYOR
Raporda aktarılan araştırma verilerine göre, 2026-2027 eğitim öğretim yılında bir öğrencinin kırtasiye ve kapsamlı okul kıyafeti giderleri ilkokulda 22 bin 263 lira, ortaokulda 23 bin 566 lira, lisede ise 26 bin 228 liraya ulaşıyor.
Uzun mesafe servis kullanan bir ilkokul öğrencisinin kırtasiye, kıyafet ve dokuz aylık ulaşım giderlerinin toplamının 77 bin 559 lirayı bulduğu belirtildi.
Raporda, bu tutarın 28 bin 75 liralık asgari ücretin yaklaşık 2,8 katına karşılık geldiği ifade edildi.
“ÇOCUKLAR AÇ KARNINA OKULA GİDİYOR”
Eğitim giderlerinin yalnızca okul malzemeleriyle sınırlı olmadığına dikkat çekilen raporda, öğrencilerin beslenme sorunları da gündeme taşındı.
Raporda yer verilen araştırma sonuçlarına göre, öğrencilerin yüzde 31'inin kahvaltı yapmadan okula gittiği, yüzde 19,2'sinin ise maddi imkânsızlıklar nedeniyle son bir ay içerisinde en az bir gün yemek yiyemediğini belirttiği aktarıldı.
Okul kantinlerindeki fiyatların son bir yılda ortalama yüzde 35,35 arttığı belirtilirken, bir tostun 95 liraya, üç çeşit tabldot yemeğin ise 270 liraya ulaştığı kaydedildi.
“EĞİTİMDE FIRSAT EŞİTLİĞİ ZAYIFLIYOR”
Saadet Partisi raporunda, ailelerin gelir düzeyinin çocukların eğitim olanaklarını doğrudan etkilediği savunuldu.
Ekonomik imkânları güçlü ailelerin çocuklarının özel ders, kurs ve yardımcı kaynaklara daha kolay ulaşabildiği, dar gelirli ailelerin çocuklarının ise temel okul ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığı belirtildi.
Eğitim masraflarının çocukların psikolojisini de etkileyebileceği vurgulanan raporda, bazı öğrencilerin ailelerine ekonomik yük olduklarını düşünerek ihtiyaçlarını dile getirmekten çekinebildiği ifade edildi.
ÜCRETSİZ YEMEK VE ULAŞIM DESTEĞİ ÇAĞRISI
Av. Sinan Tekin tarafından paylaşılan raporda, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanması amacıyla çeşitli çözüm önerilerine yer verildi.
Zorunlu eğitimin gerçek anlamda ücretsiz olması gerektiği belirtilerek temel kırtasiye ve eğitim materyallerinin kamu tarafından karşılanması istendi.
Ayrıca bütün öğrencilere okullarda ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek verilmesi, dar gelirli ailelerin çocuklarına ulaşım desteği sağlanması, eğitim yardımlarının artırılması ve devlet okullarının imkânlarının güçlendirilmesi önerildi.
“HİÇBİR ÇOCUK AİLESİNE YÜK OLDUĞUNU HİSSETMEMELİ”
Raporda, eğitim hakkının ailelerin ekonomik gücüne bağlı olmaması gerektiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:
“Hiçbir anne ve baba, çocuğunu okutabilmek için temel ihtiyaçlarından vazgeçmek zorunda kalmamalıdır. Hiçbir çocuk, okula gidebildiği için ailesine mahcup olmamalıdır.”
Saadet Partisi Sosyal İşler Başkanlığı, eğitimin bir ayrıcalık değil temel bir hak olduğunu belirterek kamu kaynaklarının ihtiyaç sahibi öğrenciler ve dezavantajlı bölgeler öncelikli olmak üzere eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirecek şekilde kullanılmasını istedi.
Gözde Kabasakal
