Edirne'nin ticaret hafızasında önemli bir yere sahip olan ve açıldığı dönemde kentin en modern yapılarından biri olarak gösterilen Özdinç İş Merkezi, bugün sessiz koridorları ve boş dükkânlarıyla dikkat çekiyor. Yaklaşık yarım asırlık geçmişe sahip iş merkezi, bir zamanlar alışverişin kalbinin attığı adreslerden biri olurken, günümüzde ise eski hareketli günlerinden eser kalmadı.
Döneminin en lüks ticaret merkezlerinden biri olarak inşa edilen Özdinç İş Merkezi, Edirne'nin ilk yürüyen merdivenli iş merkezi olma özelliğini taşıyor. Modern mimarisi ve onlarca iş yeriyle uzun yıllar boyunca kentin ticaretine yön veren yapı, özellikle Avrupa'dan gelen gurbetçilerin de uğrak noktaları arasında yer aldı.
Edinilen bilgilere göre iş merkezindeki dükkânların büyük bölümünün sahipleri İstanbul'da yaşıyor. Maliklerin yalnızca belirli aralıklarla Edirne'ye gelerek binalarını kontrol ettikleri, bu nedenle boş kalan dükkânların yeniden ekonomiye kazandırılması konusunda ciddi bir adım atılamadığı öğrenildi.
"BURASI EDİRNE'NİN ALIŞ VERİŞ MERKEZİYDİ"
Geçmişte iş merkezinde yöneticilik yapan Halit Sinecikli'nin oğlu Serkan Sinecikli, Özdinç İş Merkezi'nin geçmişini anlatarak, yıllar içerisinde yaşanan değişimin yalnızca bu binaya değil, kent merkezindeki ticaret anlayışına da yansıdığını söyledi.
Sinecikli, Avrupa Otoyolu yapılmadan önce Bulgaristan ve Avrupa'dan gelen gurbetçilerin şehir merkezinden geçtiğini belirterek, "O yıllarda burası sadece bir pasaj değildi. Ana yolun üzerinde olduğu için Edirne'nin en hareketli alışveriş noktalarından biriydi. Küçük esnaf günlük satışını rahatlıkla yapabiliyor, dükkânlar sürekli müşteri ağırlıyordu." dedi.
Otoyolun şehir dışına alınmasının ardından kent merkezindeki ticari hareketliliğin önemli ölçüde azaldığını ifade eden Sinecikli, daha sonra AVM'lerin açılması ve kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla alışveriş alışkanlıklarının tamamen değiştiğini söyledi.
Bir dönem ayakkabı tamircisinden terziye, berberden farklı meslek gruplarına kadar birçok esnafı yeniden iş merkezine kazandırmak için girişimlerde bulunduklarını belirten Sinecikli, dükkânların küçük metrekareli olması ve ilginin azalması nedeniyle bu çalışmaların sonuç vermediğini ifade etti.
Sinecikli, " Edirne'nin ilk yürüyen merdivenli pasajlarından biriydi. O dönem için çok büyük bir yenilikti. Ancak zaman değişti, insanlar farklı alışveriş alanlarını tercih etmeye başladı." şeklinde konuştu.
100 DÜKKANDAN BİR KISMI AÇIK
Yaklaşık 25 yıldır iş merkezinde bulunan ve aynı zamanda yönetici yardımcılığı görevini yürüten Gündüz Üreyin ise Özdinç İş Merkezi'nin yaşadığı dönüşüme yakından tanıklık ettiğini söyledi.
Üreyin, açıldığı yıllarda tüm dükkânların dolu olduğunu, hatta yoğun talep nedeniyle binanın orta bölümüne sonradan ilave dükkânlar yapıldığını anlatarak, "O dönem pasaj kültürü çok güçlüydü. İş merkezindeki tüm dükkânlar faaldi. İnsanlar alışveriş yapmak için özellikle buraya gelirdi"diye belirtti.
Yaklaşık 100 dükkânın bulunduğu binada bugün dükkânların yalnızca yaklaşık yüzde 30'unun kullanıldığını belirten Üreyin, iş merkezinde ayrıca üç büyük salon ile konut olarak kullanılan dairelerin de yer aldığını söyledi.
Üreyin, dükkânların büyük bölümünün 9 ile10 metrekare büyüklüğünde olmasının da yeni yatırımcılar açısından dezavantaj oluşturduğunu belirterek, "Bugünün ticaret anlayışına göre bu alanlar birçok işletme için yetersiz kalıyor. Bu nedenle yeni kiracı ya da işletme bulmak da kolay olmuyor." dedi.
"PASAJ KÜLTÜRÜ OLTADAN KALKTI"
İş merkezinin gerilemesinde yalnızca fiziki şartların değil, ekonomik ve sosyal değişimlerin de etkili olduğunu vurgulayan Üreyin, şehir merkezinin farklı bölgelere doğru büyümesi, yeni alışveriş merkezlerinin açılması ve vatandaşların tüketim alışkanlıklarının değişmesinin Özdinç İş Merkezi'ni geri planda bıraktığını ifade etti.
Ekonomik şartların da yeni esnafın iş yeri açma cesaretini azalttığını dile getiren Üreyin, "İnsanlar artık burada dükkân açmaya çekiniyor. Alım gücü düştü, ticaret zorlaştı. Böyle olunca yeni işletmeler de gelmiyor." dedi
Bir dönem Edirne'nin en hareketli ticaret noktalarından biri olan Özdinç İş Merkezi'nin koridorlarında bugün sessizlik hâkim. Bir zamanlar yüzlerce kişinin alışveriş yaptığı, yürüyen merdiveniyle kentte modernleşmenin simgelerinden biri olarak gösterilen yapı, aradan geçen yaklaşık 50 yılın ardından büyük ölçüde atıl durumda bulunuyor.
Kent merkezinin tam ortasında yer almasına rağmen eski canlılığını yeniden kazanamayan iş merkezi, boş dükkânları, kapanan işletmeleri ve zamana direnen mimarisiyle Edirne'nin değişen ticaret kültürünü gözler önüne sererken, kaderine terk edilmiş bir şekilde çürümeyi bekliyor.
Mert Hamarat
