Edirne’de ilçe ziraat odası başkanları, tarım sektörünün içinde bulunduğu ekonomik darboğazı kamuoyuyla paylaştı. Edirne Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen basın toplantısında Lalapaşa Ziraat Odası Başkanı Taner Öztürk öncülüğünde ilçe ziraat odası başkanlarının katılımıyla yapılan açıklamada, üreticinin son yılların en zorlu dönemlerinden birini yaşadığı vurgulandı.
Tarımda en büyük yükü oluşturan mazot ve gübre fiyatlarındaki artış, üretim maliyetlerini katladığını ve Eylül 2025 ile Şubat 2026 arasında mazotta yüzde 9, gübrede ise yüzde 22 oranında yaşanan artışın, çiftçinin en kritik üretim dönemine denk geldiğini belirten Öztürk, bu durumun maliyet planlamasını tamamen bozduğunu söyledi.
Küresel ölçekte yaşanan savaşların enerji ve gübre hammaddeleri üzerindeki etkisine dikkat çeken Öztürk, dışa bağımlı girdilerde fiyat oynaklığının çiftçiyi öngörülemez bir ekonomik ortamla karşı karşıya bıraktığını ifade etti.
Çiftçiye sağlanan desteklerin nominal olarak devam etmesine rağmen reel anlamda ciddi bir değer kaybı yaşandığını belirten Öztürk, alım gücündeki düşüşü rakamlarla ortaya koydu. 2024 yılında verilen destekle yaklaşık 14 litre mazot alınabilirken, bugün aynı destekle yalnızca 8 litre mazot alınabildiğini söyleyen Öztürk, benzer kaybın gübrede de yaşandığını dile getirdi.
Destek ödemelerinin gecikmesi ise finansman yükünü daha da artırıyor. Üreticinin bir kısmının desteklerin yalnızca yarısını alabildiğini belirten Öztürk, kalan ödemelerin gecikmesinin çiftçiyi borçlanmaya ittiğini ve nakit akışını bozduğunu söyledi.
Tarım sektöründe en kritik sorunlardan birinin nakit akışı olduğuna dikkat çekilen açıklamada, çiftçinin üretim döneminde peşin harcama yapmak zorunda olduğu ancak gelirini hasat sonrası elde edebildiği hatırlatıldı. Geciken destekler ve artan maliyetler nedeniyle bu dengenin bozulduğunu belirten oda başkanları, çiftçinin krediye bağımlılığının arttığını vurguladı.
Bu durumun sadece üreticiyi değil, tarıma bağlı tüm ekonomik zinciri etkilediği ifade edildi. Girdi tedarikçisinden nakliyeciye, sanayiciden tüketiciye kadar uzanan geniş bir ekonomik alanın risk altında olduğu belirtildi.
İlçe Ziraat odası başkanları, üretimin sürdürülebilirliği için acil ekonomik tedbirlerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Destek ödemelerinin tek seferde ve gecikmeden yapılması, geçmiş dönemlerde yaşanan değer kayıplarının telafi edilmesi ve üreticiye ek finansman desteği sağlanması gerektiği vurgulandı.
Öztürk, özellikle Nisan ayı sonuna kadar yapılacak ödemelerin kritik olduğuna dikkat çekerek, bu sürecin kaçırılması halinde üretimde daralma yaşanabileceğini ifade etti.
Açıklamada, tarımsal üretimde yaşanacak bir düşüşün doğrudan gıda fiyatlarına yansıyacağına dikkat çekildi. Üretimin azalmasının arz daralmasına, bunun da enflasyonist baskıya yol açacağı belirtilerek, tarımın yalnızca üreticinin değil makro ekonominin de temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı.
“Çiftçi üretmezse sadece tarım değil, ekonomi de zarar görür” diyen Öztürk, gıda arz güvenliğinin korunmasının ekonomik istikrar açısından kritik olduğunu belirtti.
KISA VADELİ ADIMLAR YETERLİ DEĞİL
Ayrıca , Gübrede gümrük vergisinin sıfırlanmasının kısa vadede olumlu bir adım olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını belirten Öztürk, kalıcı çözüm için uzun vadeli ve öngörülebilir tarım politikalarına ihtiyaç olduğunu söyledi.
Açıklamanın sonunda yapılan vurguda, tarım sektörünün desteklenmemesi halinde üretimde yaşanacak daralmanın hem iç piyasada fiyat artışlarına hem de dışa bağımlılığın artmasına yol açacağı ifade edildi.
Mert Hamarat
