Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Edirne Şubesi , “Öğrenci Andı”nın yazarı ve Cumhuriyet’in önemli aydınlarından biri olan Reşit Galip’i vefatının yıl dönümünde yayımladığı yazılı açıklamayla andı. Açıklamada, Reşit Galip’in Cumhuriyet’in eğitim politikalarının şekillenmesinde önemli rol oynadığı ve Türk eğitim tarihine damga vuran isimlerden biri olduğu ifade edildi.
1893 yılında Rodos’ta dünyaya gelen Reşit Galip, ilk ve orta öğrenimini burada tamamladıktan sonra lise eğitimini İzmir’de aldı. 1911 yılında İstanbul Tıbbiyesi’ne giren Galip, öğrenciliği sırasında gönüllü olarak Balkan Savaşı’na katıldı ve yaralandı. Daha sonra I. Dünya Savaşı’nda Çatalca ve Kafkasya cephelerinde görev yaptı. Tıp eğitimini 1917 yılında tamamlayan Galip, Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında hem hekimlik hem de düşünsel faaliyetleriyle öne çıktı.
Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’da milli mücadelenin desteklenmesi için çalışmalarda bulunan Reşit Galip, köylerde halkı bilinçlendirmek amacıyla faaliyetler yürüttü. Hilal-i Ahmer bünyesinde sağlık hizmetleri veren ekiplerde görev aldı. Savaş sonrasında ise Sağlık Bakanlığı Hıfzıssıhha Dairesi Başkanlığı görevini üstlendi.
Siyasi yaşamına Aydın milletvekili olarak devam eden Reşit Galip, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 3. ve 4.dönemlerde görev yaptı. Aynı zamanda Türk Ocakları’nın kapatılmasının ardından kurulan Halkevleri’nin kuruluş sürecinde aktif rol aldı. Dil alanındaki çalışmalarıyla da öne çıkan Galip, daha sonra Türk Dil Kurumu’na dönüşecek olan Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nde görev alarak “Öz Dilimiz” dergisinin başyazarlığını yürüttü.
Reşit Galip, 19 Eylül 1932’de Milli Eğitim Bakanlığı görevine getirildi. Bakanlığı döneminde gerçekleştirilen en önemli adımlardan biri 1933 Üniversite Reformu oldu. Bu reform kapsamında İstanbul Darülfünunu kapatılarak modern yapısıyla İstanbul Üniversitesi kuruldu.
Cumhuriyet’in 10. yılına denk gelen 23 Nisan 1933 tarihinde ise ilkokul öğrencilerine kendi kaleme aldığı “Öğrenci Andı” okutuldu. Aynı gün yapılan konuşmanın ardından yayımlanan genelge ile bu metnin okullarda her sabah öğrenciler tarafından topluca okunması uygulaması başlatıldı.
ADD Edirne Şubesi açıklamasında, 2013 yılında kaldırılan öğrenci andına ilişkin yargı kararlarına rağmen uygulamanın yeniden hayata geçirilmediğine dikkat çekildi. Açıklamada ayrıca Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ilk maddelerine ve vatandaşlık tanımına atıf yapılarak, “Türküm, doğruyum, çalışkanım” sözlerinin Cumhuriyet değerlerini ve ortak vatandaşlık bilincini ifade ettiği belirtildi.
13 Temmuz 1933’te sağlık sorunları nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı görevinden ayrılan Reşit Galip, kısa süre sonra zatürreye yakalandı. Galip, 5 Mart 1934 tarihinde 41 yaşında hayatını kaybetti ve Ankara’daki Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi.
ADD Edirne Şubesi açıklamasında, “Öğrenci Andı’nın mimarı Dr. Reşit Galip’i aramızdan bedenen ayrılışının yıl dönümünde özlem, minnet ve saygıyla anıyoruz” ifadelerine yer verildi.
Haber Merkezi
