TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Edirne İl Temsilciliği, 6-10 Nisan Mimar Sinan’ı Anma Haftası kapsamında Selimiye Meydanı’nda bulunan Mimar Koca Sinan heykeline çelenk sundu. Düzenlenen törende mühendisler, büyük ustanın mühendislik dehasını vurgularken, Selimiye Camii restorasyon sürecinde yaşanan tartışmalar ve yargı süreci de gündeme taşındı.
Anma programında konuşan İnşaat Mühendisleri Odası Edirne İl Temsilcisi Eren Eryılmaz, Mimar Sinan’ın yalnızca yapılar inşa eden bir mimar değil, aynı zamanda medeniyetin estetik ve mühendislik anlayışını geleceğe taşıyan bir deha olduğunu ifade etti. Sinan’ın eserlerinde estetik, dayanıklılık, akustik ve mühendislik hesaplarının kusursuz bir şekilde birleştiğine dikkat çeken Eryılmaz, ustanın “çıraklık, kalfalık ve ustalık” eserleriyle kendini sürekli aşan bir anlayış ortaya koyduğunu belirtti.
Eryılmaz, Selimiye Camii’nin mimarlık tarihinin zirve eserlerinden biri olduğunu vurgulayarak, yapının kubbe ve mekân tasarımıyla ulaşılan en üst noktayı temsil ettiğini söyledi. Sinan’ın toplam 375 esere imza attığını hatırlatan Eryılmaz, Edirne’de de 13 önemli eserinin bulunduğunu dile getirdi.
Konuşmada, Selimiye Camii’nde 2021 yılında başlayan ve 2025 yılı sonunda tamamlanan kapsamlı restorasyon çalışmaları da detaylı şekilde ele alındı. Vakıflar Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalar kapsamında minareler, ana kubbe ve yapının birçok bölümü güçlendirilirken, kalem işleri ve dış cephe onarımları aslına uygun şekilde yenilendi.
Ancak restorasyon sürecinin teknik başarıların yanı sıra önemli tartışmaları da beraberinde getirdiğine dikkat çekildi. Özellikle ana kubbedeki 19. yüzyıl kalem işlerinin kaldırılarak yerine farklı desenlerin uygulanması önerisi, uzmanlar arasında görüş ayrılığına neden oldu. Bir kesim bu değişimi “Sinan’ın özüne dönüş” olarak savunurken, diğer kesim mevcut kalem işlerinin tarihi bir katman olarak korunması gerektiğini ifade etti.
Uzun süren tartışmaların ardından bilim kurulu ve koruma kurulları, mevcut kalem işlerinin korunması yönünde karar aldı. Buna rağmen alternatif proje için yapılan başvuruların üç kez reddedilmesine karşın sonrasında onay verilmesi kamuoyunda tartışma yarattı.
Süreç yargıya taşınırken, Edirne İdare Mahkemesi alternatif restorasyon projesi için “tarihi yapıya telafisi güç zararlar verebilir” gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı aldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın itirazı da üst mahkeme tarafından reddedildi. Böylece alternatif projenin iptali kesinleşirken, Selimiye Camii’nin kubbesindeki yaklaşık 200 yıllık kalem işlerinin korunması sağlandı.
Açıklamada, bu kararın aynı zamanda Selimiye Camii’nin UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki yerinin korunması açısından da kritik olduğu vurgulandı. Yapının listeye alınmasında “özgünlük ve bütünlük” kriterlerinin esas olduğuna dikkat çekilerek, bu değerlerin korunmasının zorunluluğu hatırlatıldı.
Eryılmaz, Mimar Sinan’ın eserlerini korumanın yalnızca bir mesleki sorumluluk değil, aynı zamanda insanlığa karşı bir görev olduğunu belirterek, “Koca Sinan’ın hakkını teslim etmenin yolu, eserlerini en iyi şekilde koruyarak geleceğe aktarmaktan geçmektedir” dedi.
Mert Hamarat
