Edirne’de 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, Saraçlar Caddesi’nde on binlerce işçinin katılımıyla coşkulu ancak bir o kadar da sorunların dile getirildiği mitingle kutlandı. Türk-İş’e bağlı 34 sendikanın kortejler halinde alana girmesiyle başlayan programda, işçiler pankartlar ve sloganlarla ekonomik koşullara tepki gösterdi.
Miting, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, silah arkadaşları ve tüm şehitler için yapılan saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Ardından kürsüye çıkan Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, geniş kapsamlı bir konuşma yaparak çalışma hayatının temel sorunlarını sıraladı.
Konuşmasına emekçilere hitap ederek başlayan Atalay, işçilerin ülke ekonomisinin temel taşı olduğunu vurguladı. “Çeliğe, cama, toprağa şekil veren, gece gündüz demeden çalışan sizlersiniz. Ama ne yazık ki ürettiğiniz değerden hak ettiğiniz payı alamıyorsunuz” diyen Atalay, mevcut ekonomik tabloyu sert sözlerle eleştirdi.
“ÇALIŞAN DA YOKSUL”
Türkiye’de yoksulluğun artık sadece işsizlerin değil çalışanların da sorunu haline geldiğini belirten Atalay, artan hayat pahalılığına dikkat çekti. “Her gün yeni zamlarla uyanıyoruz. Ücretler aynı hızda artmıyor, alım gücü eriyor. Bugün çalışan kesim de yoksullukla mücadele ediyor” ifadelerini kullandı.
Vergi sistemine yönelik eleştirilerini de dile getiren Atalay, çalışanların yılın ilk aylarında üst vergi dilimine girdiğini belirterek, “Geçmişte yıl sonunda girilen ikinci vergi dilimine artık martta, nisanda giriliyor. İşçi 12 ay çalışıyor, yaklaşık 2 ayını vergiye veriyor. Bu adil değil, sürdürülebilir hiç değil” dedi. Atalay, çalışanlar lehine yeni bir vergi düzenlemesi yapılması gerektiğini vurguladı.
SENDİKALAŞMA VE İŞ GÜVENCESİ SORUNU
Türkiye’de sendikalaşma oranlarının düşüklüğüne dikkat çeken Atalay, 18 milyon çalışanın yalnızca yüzde 14’ünün örgütlü olduğunu söyledi. Sendikalaşmak isteyen işçilerin işten çıkarılma tehdidiyle karşı karşıya kaldığını ifade eden Atalay, “Sendika mücadelesi yıllarca sürüyor. İşçi hak aradığında kapının önüne konuluyor. Bu tablo kabul edilemez” şeklinde konuştu.
İş güvencesinin zayıfladığını ve işten çıkarma tehdidinin çalışanlar üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirten Atalay, bu durumun hak arama özgürlüğünü de kısıtladığını dile getirdi.
TAŞERON, KAYIT DIŞI VE GÜVENCESİZ ÇALIŞMA
Konuşmasında taşeron sistemine de değinen Atalay, yıllardır çözüm bekleyen binlerce taşeron işçinin kadro talebini yineledi. “20 yıldır aynı işi yapan insanlar hâlâ kadro bekliyor. Bu sorun artık çözülmeli” dedi.
Kayıt dışı istihdamın hem çalışanları mağdur ettiğini hem de sosyal güvenlik sistemine zarar verdiğini belirten Atalay, güvencesiz çalışmanın yaygınlaştığını söyledi.
GENÇ İŞSİZLİĞİ VE YENİ NESİL ÇALIŞMA MODELLERİ
Genç işsizliğine de dikkat çeken Atalay, üniversite mezunu gençlerin iş bulmakta zorlandığını, birçok gencin düşük ücretli ve güvencesiz işlere yöneldiğini ifade etti. Özellikle kuryelik gibi yeni nesil işlerde çalışanların yasal statü eksikliğine dikkat çekerek, bu alanın yasal çerçeveye kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Uzun çalışma saatleri ve karşılığı ödenmeyen fazla mesailerin çalışanların yaşamını olumsuz etkilediğini dile getiren Atalay, “İnsanlar sadece çalışmak için değil, yaşamak için de zamana ihtiyaç duyar. İnsanca yaşam için insanca çalışma şartları sağlanmalı” dedi.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİ VE İŞ KAZALARI
Konuşmasında çocuk işçiliği konusuna da değinen Atalay, yoksulluğun çocukları çalışma hayatına ittiğini söyledi. Son 10 yılda yüzlerce çocuğun iş kazalarında hayatını kaybettiğini belirten Atalay, bu konuda acil önlem alınması gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin iş kazalarında dünyada üst sıralarda yer aldığını ifade eden Atalay, her gün ortalama 7 işçinin hayatını kaybettiğini söyledi.
Atalay, konuşmasının bir bölümünde dünyadaki savaşlara ve bölgesel gerilimlere de değinerek, savaşların emek üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekti.
Mitinge İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, milletvekilleri, belediye başkanları, sendika temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı. Programda siyasi isimler de birer konuşma yaparak 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nü kutladı.
Edirne’de gerçekleştirilen miting, yapılan konuşmaların ardından olaysız şekilde sona erdi.
Mert Hamarat
