Makedon Kulesi’nde 2021 yılında başlatılan kapsamlı restorasyon çalışmalarında sona yaklaşıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde yürütülen proje kapsamında kulenin yapısal güçlendirmesi tamamlanırken, çevresindeki arkeolojik alanda da önemli tarihsel buluntular gün yüzüne çıkarıldı. Yapının 2026 yılının ortasında yerli ve yabancı ziyaretçilere açılması planlanıyor.
Edirne’nin Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine tanıklık eden en önemli simgesel yapılarından biri olan kule, Hadrianus döneminde (MS 117–138) Edirne sur sisteminin bir parçası olarak inşa edildi. Antik kentin savunma mimarisinden günümüze ulaşabilmiş nadir yapılardan biri olan kule, Osmanlı döneminde Hacı İzzet Paşa tarafından eklenen ahşap katlar ve saat mekanizmasıyla birlikte “Saat Kulesi” olarak anılmaya başladı. Yapı farklı dönemlerde yangın gözetleme kulesi olarak da kullanıldı.
1953 depremi sonrası çeşitli yapısal müdahaleler geçiren kulede 1990’lı yıllarda da restorasyon girişimleri gerçekleştirildi. Ancak en kapsamlı çalışma 2021 yılında başlatılan proje kapsamında yürütülüyor.
Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk’nün verdiği bilgilere göre, restorasyon sürecinde duvar ve zeminlerde jeoradar analizleri yapıldı. Moloz taş duvarlarda enjeksiyon yöntemiyle güçlendirme uygulamaları gerçekleştirildi, yapıya zarar veren bitki örtüsü temizlendi. Ayrıca özgün olmayan çimento harçları kaldırılarak tarihsel dokuya uygun derz ve harç teknikleri kullanıldı. Kule çevresindeki izinsiz yapılar kaldırılarak arkeolojik alanın mekânsal bütünlüğü yeniden sağlandı.
Kulenin arka bölümünde sürdürülen kazı çalışmaları ise Edirne’nin tarihsel sürekliliğini ortaya koyan önemli buluntular sundu. Kazılarda 10. yüzyıla tarihlenen bir şapel ve müştemilatı, Bizans dönemine ait seramik fırınları ile Geç Roma dönemine ait üretim izleri ortaya çıkarıldı. Ayrıca Osmanlı dönemine ait buzhane, su yolları ve altyapı sistemleri ile geç Osmanlı dönemine ait konut temelleri de gün yüzüne çıkarıldı.
Bu buluntular, Makedon Kulesi çevresinin yalnızca bir savunma yapısı değil aynı zamanda uzun süreli bir yaşam ve üretim alanı olduğunu ortaya koyuyor.
Restorasyonun ikinci ve son etabında yapının çağdaş müzecilik anlayışına uygun şekilde düzenlenmesi planlanıyor. Proje kapsamında panoramik asansör, seyir terası ve bilgilendirme alanları oluşturulacak. Ziyaretçiler kulenin en üst noktasından Edirne kent dokusunu panoramik olarak izleyebileceği ifade ediliyor.
Traklar döneminden Cumhuriyet’e uzanan tarihsel süreç, teşhir ve tanzim alanlarında kronolojik bir anlatımla ziyaretçilere sunulacak. Bilgi panoları, dijital içerikler ve yönlendirme sistemleriyle kule yalnızca mimari bir anıt değil aynı zamanda eğitsel ve kültürel bir merkez olarak işlev kazanacak.
Restorasyon çalışmaları tamamlandığında Makedon Kulesi’nin, Edirne’nin kültürel turizm potansiyeline önemli katkı sağlaması ve kentin tarihsel mirasını daha geniş kitlelerle buluşturması hedefleniyor.
Mert Hamarat