Edirne Balkan Türkleri Federasyonu ve bağlı dernekler tarafından, İkinci Dünya Savaşı sırasında Çamerya Arnavutlarına yönelik gerçekleştirilen katliamların 82’nci yıl dönümü dolayısıyla anma programı düzenlendi.
Program kapsamında Yunanistan’ın Edirne Konsolosluğu önüne siyah çelenk bırakılırken, burada yapılan basın açıklamasında Çamerya’da yaşanan olayların unutulmadığı vurgulandı.
Edirne Balkan Türkleri Federasyonu ve dernekleri adına açıklama yapan Balkan Rumeli Türkleri Konfederasyonu Genel Sekreteri İsmail Kocaköse, geçmişte yaşanan acı olayların tarihsel sorumluluk açısından hatırlanması gerektiğini ifade etti.
Kocaköse, “Geçmişiyle yüzleşemeyen Yunanistan, kendisini medeniyetin beşiği olarak tanımlasa da 1912 yılından başlayarak, özellikle 27 Haziran 1944-Mart 1945 döneminde binlerce Müslüman’ın katledildiği acı olayların sorumluluğundan kaçamaz” dedi.
Çamerya’da yaşanan olaylarda binlerce insanın hayatını kaybettiğini belirten Kocaköse, “Bu dönemde 2 bin 900 erkek, 214 kadın ve 96 çocuk öldürülmüş, 745 kadına tecavüz edilmiş, 68 köyde 5 bin 800 ev yakılmış, göçe zorlanan binlerce insan da yollarda hayatını kaybetmiştir” ifadelerini kullandı.
Açıklamasında Batı Trakya Türk Azınlığı’nın yaşadığı sorunlara da değinen Kocaköse, Lozan Barış Antlaşması ile güvence altına alınan eğitim, inanç ve örgütlenme haklarının korunması gerektiğini söyledi.
Kocaköse, “Bugün de Yunanistan, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın haklarını ihlal etmeyi sürdürmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına rağmen adında ‘Türk’ kelimesi bulunan derneklerin hakları yıllardır fiilen tanınmamaktadır” şeklinde konuştu.
İki halk arasında düşmanlık yerine hukuk ve insan haklarının esas alınması gerektiğini belirten Kocaköse, “Türk ve Yunan halkları düşman değildir. Yunan siyasetçilerini insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne uygun davranmaya davet ediyoruz. Yaptığınız katliamları unutmadık, unutmayacağız, unutturmayacağız” dedi.
SARAÇLARDA SERGİ AÇILDI
Anma programı daha sonra Edirne Saraçlar Caddesi’nde düzenlenen fotoğraf sergisiyle devam etti.
Balkan Türkleri Federasyonu ve 9 derneğin katkılarıyla hazırlanan sergide, 1912 yılından itibaren yaşanan sürece ilişkin 23 fotoğraf eseri yer aldı. Sergide özellikle savaş dönemlerinde kadın ve çocukların yaşadığı acılar fotoğraflarla anlatıldı.
Serginin açılışında konuşan İsmail Kocaköse, 27 Haziran 1944 ile Mart 1945 arasında Yunan General Napoleon Zervas komutasındaki kuvvetlerin Çamerya Arnavutlarına yönelik katliamlar gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Kocaköse, “Etnik temizlik harekatı sırasında binlerce insan hayatını kaybetti, köyler yakıldı, insanlar göçe zorlandı. Sergimizde 1912 yılından itibaren çekilen fotoğraflar yer alıyor. Özellikle savaşların en büyük zarar görenlerinin çocuklar ve kadınlar olduğunu göreceksiniz” ifadelerini kullandı.
Konuşmasında Bosnalı lider Aliya İzzetbegoviç’in sözlerine de atıfta bulunan Kocaköse, “Savaşta büyük zulme uğradınız. Zalimleri affedip affetmemekte serbestsiniz. Ne yaparsanız yapın ama soykırımı unutmayın. Çünkü unutulan soykırım tekrarlanır” sözlerini aktardı.
Açılışın ardından vatandaşların ziyaretine sunulan sergide yer alan fotoğraflar, dönemin acılarını yansıtırken bazı ziyaretçiler yaşananları anlatan görüntüler karşısında duygusal anlar yaşadı.
Mert Hamarat
