Son yıllarda gıda, kira, enerji ve personel maliyetlerinde yaşanan artışlar, işletmelerin menü fiyatlarına peş peşe zam yapmasına neden oldu. Birçok restoranda basit bir öğün dahi ciddi rakamlara ulaşırken, ailecek dışarda yemek yemek artık lüks olarak görülmeye başlandı. Vatandaşlar, aynı bütçeyle evde daha fazla ve daha ekonomik yemek hazırlayabildiklerini belirtiyor.
Yüksek fiyatlar karşısında tüketiciler çözümü evde yemek yapmada buldu. Paket servis ve dışarda yeme alışkanlığı azalırken, market alışverişi ve ev mutfağına olan yönelim arttı. Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlar, dışarda yemek yerine zorunlu harcamalara öncelik vermek zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
İŞLETMELER ZOR DURUMDA
Dışarda yemek yiyenlerin sayısındaki yüzde 63’lük düşüş, yeme-içme sektörünü de derinden etkiledi. Birçok işletme müşteri kaybı nedeniyle ya kapasitesini düşürdü ya da çalışma saatlerini kısalttı. Sektör temsilcileri, artan maliyetler nedeniyle fiyatları düşürmenin mümkün olmadığını, ancak talepteki sert düşüşün işletmeleri ayakta kalamaz hale getirdiğini söylüyor.
Özellikle küçük lokanta, esnaf lokantası ve mahalle kafeleri, müşteri kaybından en fazla etkilenen işletmeler arasında yer alıyor. Büyük zincirler kampanya ve indirimlerle ayakta kalmaya çalışırken, küçük işletmeler için aynı imkânlar her zaman mümkün olmuyor. Bu durum, sektörde kapanma riskini de artırıyor.
Yeme-içme sektörü temsilcileri, KDV oranlarının düşürülmesi, kira ve enerji giderlerinde destek sağlanması ve vergi yükünün hafifletilmesi yönünde çağrıda bulunuyor. Aksi halde dışarda yemek kültürünün giderek yok olabileceği ve sektörde istihdam kayıplarının artabileceği uyarısı yapılıyor.
Bülent Sarıçiçek
