On beş KARAYA VURAN MARTI ÇIĞLIKLARI Kitabım Sayfa: 7
ATATÜRK ve ÖZGÜRLÜK
“İnsan, köleliğin ayırtına vardığı ölçüde özgürdür” (Spinoza)
“İnsan, aklına uygun olarak davrandığı ölçüde özgürdür.”(Leibniz)
“Doğru ve iyi olanı, her zaman açık seçik bilseydim,ne türlü düşünmem, neyi seçmem, gerektiğine karar vermekte güçlük çekmezdim hiç; böylece de hiç bir zaman ilgisiz kalmadan özgür olurdum. (Descartes)
--------------------
Küçücük bir kitaptan aldım bu özdeyişleri: “Özgürlük Sorunları”, Yazan:Rene Maublanc-Çeviri:Vedat Güncel-Asım Bezirci
Henüz bitmedi, okuyorum. Boyutları, küçücük. Ama içeriği varsıl mı, varsıl? Çok değişik boyutlu. Yani az ama öz.
Severim böyle kitapları. Hem insanın zamanını almaz, hem de görüş ufkunu genişletir. Öz bilgi, her zaman iyidir.
Bazı kitaplar ise, uzadıkça uzar. Yüzlerce sayfa , okusanız da bir öz bulamazsınız. Hem zamanınız zarar görür, hem sıkılırsınız.
Ancak, yine de kitap kitaptır. İnsanlığı kölelikten özgürlüğe- bağımsızlığa, gerilikten çağdaşlığa taşımıştır. Orta çağ karanlığından, aydınlığın sızması, derebeylik duvarlarının yıkılması, imparatorluklarının çöküşü… kitaplarladır.
Yukarıda sözünü ettiğim küçücük kitap, ufkunuza yeni ufuklar katabiliyor. Zihnin boyutlarını zorlayıp genişlemesine yardımcı olduğu kesin.
Ve On Kasım…Atatürk’ü andık. Şu sözü bile yeterli: “Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir…
------------------
DENEME DEYİNCE
“Ben ve Deneme” adında bir yazı görünce (Türk Dili Dergisinin 40. Sayısı) ilgimi çekti. Neden mi çekti? İlk düz yazılarımdan oluşan kitabım (Karaya Vuran Martı Çığlıkları) deneme türü olmasa bile bu yolda attığım ilk adım sayılabilir. Bu kitabım nedeniyle olacak, yazı ilgimi yeşertti. Yazıda deneme için yapılmış alıntılar var. Bunları aktarayım, en iyisi.
“Ben demekten çekinen, her görgüsüne ister istemez kendiliğinden bir parça kattığını kabul etmeyen kişi denemeciliğe özenmesin” (Nurullah Ataç), “Bütün yazı türleri içinde, hiç bir kurala bağlanmadan yazarın “Ben”inden taşan bir coşkuyla, özgürce bir yaşam serüvenini, bir düşünce üretimini deneyimlerin kültür ve yaşam kültür ve yaşam ağırlıkları birikenlerim toplamı. (Vedat Günyol)
Alıp da yazının ortalık yerine oturttum mu deneme başlamış demektir.”(Salah Birsel)
Deneme, biraz öykü, biraz söyleşi, biraz iç dökümü,, biraz şiirdir. En çok da şiirdir. (Salah Birsel)
“Deneme demek” yaşantı ve düşünceleri düşünce ve yaşantılarıyla varsıllaştıran üreten bir “ben” olmalıdır.(Orhan Tez)
“İnsan düşüce ile görür ve duyar . Her şeyden yararlanan, her şeyi düzene sokan, başa geçip yöneten düşüncedir. Geri kalan her şey kör, sağır ve cansızdır.”(Epiharmus)
Bu kadar alıntı yeter. Zaten yaşantımız anılarla dolu. Her şey, benliğimize yerleştiren, bizi biz yapan toplumsal geleneklerdir.Ayrıca yenilikler Ama insanın gelişimini en çok etkileyen ailedir.Bir roman ailesinin içinde yaşayın, büyüyen çocuk, çevreye rağmen büyük oranda onlar gibi olacaktır.
Denemenin ne olduğunu, nasıl yazıldığını,yukarıdaki alıntılar, kanıtlamakta, açıklamakta. Bu tanımlardan hangi tür düzyazıların deneme olabileceği konusunda bir sonuca varılabilir.
Yaşam koşulları gerçekten insanları enikonu zorlamağa başladı. Her şeye zam çıktı paketten. Zamlar ufak-tefek olsa, neyse. Yüzde yüz zamları bunlar . Memur ve işçi maaşları (dar gelirliler) zor artarken “Asgari ücret”in durumu belli işte.
Hep diyorum. Yine diyeyim: güçlüklerin altından kalkmak paylaşmakla incelebilir. Yoksulluğu da, varsıllığı da. Sömürü artık son bulmalı. İşsizlik ortadan kalkmalı. Yoksulluğun kökü kazınmalı…
Liberal sistemin sonuçları mı bunlar? Sanırım.
Bir de özelleştirme gündemi. Bu da çok sağlıklı ve zamanı gelince olmalı. Her şeyi özelleştirip, devleti solladıkça…
Ah keşkem…. Vah keşkem…
